Blisko milion złotych – dokładnie 972 110,83 zł – na taką kwotę Ministerstwo Sprawiedliwości zajęło rachunki bankowe Fundacji Promocji Mediacji i Edukacji Prawnej LEX NOSTRA. Nie na podstawie prawomocnego wyroku sądu. Nie w ramach postępowania egzekucyjnego – ponieważ Fundacja LEX NOSTRA nie jest winna żadnych pieniędzy. Lecz w trybie zabezpieczenia administracyjnego – środka nadzwyczajnego, stosowanego wobec nieprawomocnych roszczeń, na zasadzie zabezpieczenia przyszłych i niepewnych należności Ministerstwa, o których dopiero orzeknie sąd. Jest to nadzwyczajny środek zabezpieczenia, stosowany wyłącznie wtedy, kiedy istnieje prawdopodobieństwo, że druga strona postępowania administracyjnego ukryje swój majątek lub zaprzestanie działalności – i nie będzie jak roszczeń wyegzekwować.
Kwota, której od 28 stycznia 2020 roku domaga się Ministerstwo Sprawiedliwości, wynosi 547 127,59 zł i jest powiększona o odsetki w wysokości 16% rocznie, czyli na obecną chwilę 422 464,95 zł. Podkreślam jeszcze raz: roszczenie nie jest prawomocne, jest przedmiotem postępowania sądowego.
Przez 6,5 roku urzędnikom Ministerstwa Sprawiedliwości nie przyszło do głowy, żeby wystąpić z tak absurdalnym zabezpieczeniem wobec fundacji, która działa nieprzerwanie od 16 lat, od 14 lat nie zmienia swojej siedziby i zawsze działa z otwartą przyłbicą. Kilka miesięcy po zmianie Ministra Sprawiedliwości na Ministra Waldemara Żurka Ministerstwo Sprawiedliwości nagle i bez ostrzeżenia uruchomiło procedurę zabezpieczenia. I to jeden raz prawnie nieskutecznie.
Dwie próby w niespełna sześć miesięcy
Pierwsza próba – grudzień 2025 r. Ministerstwo Sprawiedliwości występuje do urzędu skarbowego z wnioskiem o zabezpieczenie rachunków bankowych Fundacji. Wniosek podpisuje Zastępca Dyrektora Departamentu Funduszu Sprawiedliwości, Marcin Krzystyniak.
Właściwy urząd skarbowy – z urzędu, bez udziału Fundacji – odmówił dokonania zabezpieczenia wobec braku jego podstaw. Pisemnie poinformował Ministerstwo Sprawiedliwości, iż urząd skarbowy nie będzie realizował zabezpieczenia opartego o przesłane przez Ministerstwo urzędowi dokumenty.
Fundacja o wniosku Ministerstwa Sprawiedliwości dowiedziała się dopiero 13 dni po odmowie urzędu skarbowego, na podstawie kopii pisma Marcina Krzystyniaka do urzędu skarbowego, przesłanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości do wiadomości Fundacji z miesięcznym opóźnieniem.
Tym razem udane działanie – czerwiec 2026 r. Ministerstwo Sprawiedliwości nie akceptuje odmowy urzędu skarbowego. Uzupełnia swój poprzedni wniosek o formularz ZZ-1 i tym razem urząd skarbowy nie może już odmówić. Ponieważ teoretycznie dokumenty są kompletne, a urząd skarbowy jest tylko technicznym wykonawcą zabezpieczenia – nie może badać faktycznej podstawy tego roszczenia, a stwierdzenie roszczenia o zgrozo dokonuje sam wierzyciel czyli Ministerstwo Sprawiedliwości, we własnej sprawie… Kontrola przez Urząd Skarbowy jest prawnie zablokowana, tym bardziej, że rzekomą wierzytelność bada sąd w toku toczącego się i nie zakończonego procesie.
Urzędnik Ministerstwa Sprawiedliwości wpisał w druku ZZ-1 jako podstawę zabezpieczenia nierzetelne prowadzenie ksiąg rachunkowych przez Fundację. Podczas kilkudziesięciu kontroli Fundacji LEX NOSTRA dokonanych na przełomie ostatnich lat żaden organ nie stwierdził prawomocnie jakiejkolwiek nierzetelności w prowadzeniu ksiąg rachunkowych.
W związku z powyższym urzędnik Ministerstwa Sprawiedliwości podpisujący pismo podpisał się pod treścią, o której w liście otwartym piszemy wprost: wystąpiły okoliczności wskazujące na poświadczenie nieprawdy w rozumieniu art. 271 § 1 Kodeksu karnego.
W tej sprawie skierowałem do prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Funduszu Sprawiedliwości, Marcina Krzystyniaka. Na skierowanie drugiego zawiadomienia – w odniesieniu do drugiego pisma – czekamy, że uczyni to z urzędu Minister Żurek, po powzięciu z listu otwartego informacji o poświadczeniu nieprawdy w drugim wniosku złożonym do urzędu skarbowego.
Fundacja Pożytku Publicznego. Szesnaście lat pracy dla obywateli
Fundacja LEX NOSTRA istnieje od 2010 roku. Przez szesnaście lat służyła obywatelom pokrzywdzonym przez system prawny, prowadząc bezpłatną pomoc prawną, mediacje, edukację prawną i programy społeczne. Zrealizowała trzydzieści dwa projekty finansowane ze środków publicznych – żaden nie zakończył się prawomocnym nakazem zwrotu pieniędzy. Przedmiotem postępowania sądowego jest tylko ten jeden projekt, co do którego swoje nieprawomocne roszczenia Ministerstwo zabrało z góry z rachunków bankowych Fundacji – poprzez użycie środka nadzwyczajnego, jakim jest zabezpieczenie. Pod opieką Fundacji LEX NOSTRA znajduje się obecnie kilka tysięcy osób.
Fundacja funkcjonowała nieprzerwanie – niezależnie od zmian politycznych, niezależnie od tego, kto zajmował stanowisko Ministra Sprawiedliwości. Przez jej biuro przewinęli się kolejno: Andrzej Czuma, Krzysztof Kwiatkowski, Jarosław Gowin, Marek Biernacki, Cezary Grabarczyk, Borys Budka, Zbigniew Ziobro, Marcin Warchoł, Adam Bodnar – aż do obecnego Ministra, Pana Waldemara Żurka.
Fundacja nigdy nie była ofiarą takiego bezprawia ze strony urzędów. To, co się wydarzyło po objęciu urzędu przez obecnego Ministra Sprawiedliwości, przekracza wszelkie ramy nie tylko przyzwoitości, ale też prawa.
Stawką jest dalsze istnienie Fundacji
Kwota 972 110,83 zł to nie jest w tym przypadku abstrakcyjny spór o pieniądze – ponieważ Fundacja nie dysponuje nawet małą częścią tego typu środków. Zajęcie i zabranie wszystkich pieniędzy z kont Fundacji na tej wielkości kwotę praktycznie kończy działalność Organizacji Pożytku Publicznego Fundacji LEX NOSTRA. Kończy 16-letnią pracę.
Przy tak olbrzymim zajęciu rachunków każdy ewentualny przychód Fundacji będzie przekazywany poprzez urząd skarbowy Ministerstwu Sprawiedliwości. Fundacja nawet nie jest w stanie zapłacić rachunku za prąd. Będziemy zmuszeni zakończyć 16-letnią pomoc.
Dlaczego list otwarty?
Fundacja skierowała już do Ministerstwa Sprawiedliwości pisma formalne. Skierowała skargi do organu egzekucyjnego. Złożyła zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa m.in. z art. 231 § 1 Kodeksu karnego przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Funduszu Sprawiedliwości, Marcina Krzystyniaka, podpisanego pod pierwszym wnioskiem o zabezpieczenie. Na skierowanie drugiego zawiadomienia – dotyczącego urzędnika podpisującego drugi wniosek do urzędu skarbowego – czekamy, że uczyni to z urzędu Minister Żurek, po powzięciu z listu otwartego informacji o poświadczeniu nieprawdy w tym drugim wniosku.
Ale są rzeczy, które muszą być powiedziane publicznie. Bo skoro państwo – reprezentowane przez Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego w jednej osobie – może w ten sposób postąpić z szesnastoletnią Fundacją Pożytku Publicznego, to znaczy, że może w ten sam sposób postąpić z każdą organizacją pozarządową, z każdym stowarzyszeniem, w praktyce z każdym obywatelem.
Wystarczy, że urzędnik jakiegokolwiek Ministerstwa zaznaczy jedną kratkę w formularzu, a urząd skarbowy, który w tej sprawie jest tylko wykonawcą, dokona zajęcia. Rzekomy dłużnik dowie się o wszystkim dopiero po tym, jak zobaczy opróżnione konta bankowe i dalsze zajęcia faktycznie uniemożliwiające bieżącą działalność.
Fundacja LEX NOSTRA odmawia milczącej zgody na taki wyniszczające i opresyjne model działania państwa.
Pełna treść listu otwartego
Poniżej publikujemy pełną treść listu otwartego skierowanego do Pana Waldemara Żurka, Ministra Sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej i Prokuratora Generalnego. List zawiera konkretne pytania, na które – jako organizacja od szesnastu lat służąca obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej – oczekujemy odpowiedzi.
FLN list otwarty Żurek 03 08 2026
Prosimy o udostępnianie!
Wersja w j. angielskim: https://fundacja.lexnostra.pl/ministry-of-justice-moves-to-shut-down-the-lex-nostra-foundation-we-publish-an-open-letter-to-minister-zurek/
English version: https://fundacja.lexnostra.pl/ministry-of-justice-moves-to-shut-down-the-lex-nostra-foundation-we-publish-an-open-letter-to-minister-zurek/
Maciej Lisowski
Dyrektor Fundacji Promocji Mediacji i Edukacji Prawnej LEX NOSTRA
